{"id":134579,"date":"2025-05-16T17:31:25","date_gmt":"2025-05-16T15:31:25","guid":{"rendered":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/cum-e-graiul-banatean-de-la-sintesti-jud-timis-partea-i-cumne-afostvorba\/"},"modified":"2025-05-16T17:31:25","modified_gmt":"2025-05-16T15:31:25","slug":"cum-e-graiul-banatean-de-la-sintesti-jud-timis-partea-i-cumne-afostvorba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/cum-e-graiul-banatean-de-la-sintesti-jud-timis-partea-i-cumne-afostvorba\/","title":{"rendered":"Cum e graiul b\u0103n\u0103\u021bean de la Sinte\u0219ti, jud. Timi\u0219 | Partea I #CumNe-aFostVorba"},"content":{"rendered":"<h3>Descoperirea Graiului B\u0103n\u0103\u021bean la Sinte\u0219ti, Jud. Timi\u0219<\/h3>\n<p>\u00cen inima Banatului, un sat plin de istorie \u0219i tradi\u021bie ne a\u0219teapt\u0103 s\u0103 \u00eei descoperim pove\u0219tile. Vorbim despre Sinte\u0219ti, o localitate situat\u0103 \u00een comuna Margina din jude\u021bul Timi\u0219, care, de-a lungul timpului, a fost nevoit\u0103 s\u0103 se adapteze \u0219i s\u0103 se str\u0103mute din cauza capriciilor naturii. Vrem s\u0103 v\u0103 invit\u0103m s\u0103 p\u0103trunde\u021bi \u00een universul s\u0103u lingvistic \u0219i cultural prin intermediul documentarului \u201eCum e graiul b\u0103n\u0103\u021bean de la Sinte\u0219ti\u201d, o c\u0103l\u0103torie captivant\u0103 \u00een lumea cuvintelor \u0219i obiceiurilor de alt\u0103dat\u0103.<\/p>\n<p>La 81 de ani, uica Iona\u0219 ne poveste\u0219te despre CELFARII, un termen demult disp\u0103rut din vocabularul uzual, odat\u0103 cu tradi\u021bia nun\u021bii false sau miresei bol\u00e2nd\u0103. Aceast\u0103 nostalgie pentru vremurile trecute ne face s\u0103 reflect\u0103m asupra schimb\u0103rilor pe care le-a suferit graiul b\u0103n\u0103\u021bean, dar \u0219i asupra valorii istoriei locale.<\/p>\n<p>Tanti Lucia Balintoni ne deschide u\u0219a c\u0103tre o buc\u0103t\u0103rie b\u0103n\u0103\u021bean\u0103 autentic\u0103, unde tradi\u021biile culinare prind via\u021b\u0103. Pe vatra de c\u0103r\u0103mid\u0103, unde se arde \u021b\u0103stul \u0219i afum\u0103turile at\u00e2rn\u0103 de co\u0219uri, sim\u021bim c\u0103 gastronomia reprezint\u0103 o parte esen\u021bial\u0103 a identit\u0103\u021bii comunit\u0103\u021bii. Aici, fiecare re\u021bet\u0103 ascunde pove\u0219ti \u0219i amintiri, transmise din genera\u021bie \u00een genera\u021bie.<\/p>\n<p>\u00cent\u00e2lnirea cu Ovidiu, un \u201epaore\u201d cu stare, ne ajut\u0103 s\u0103 \u00eenv\u0103\u021b\u0103m un regionalism s\u0103sesc care face referire la cartofi, cunoscu\u021bi \u00een limbajul local drept CRUMPI. Aceast\u0103 particularitate lingvistic\u0103 este o dovad\u0103 a diversit\u0103\u021bii culturale a Banatului, unde fiecare cuv\u00e2nt are o poveste.<\/p>\n<p>Proiectul \u201eCum ne-a fost vorba\u201d \u00ee\u0219i propune s\u0103 recupereze identitatea acestui spa\u021biu istoric, prin intermediul comunic\u0103rii \u0219i al graiului specific, invit\u00e2ndu-ne s\u0103 redescoperim radacinile noastre. Sub \u00eendrumarea lui Dan Liu\u021b \u0219i cu realizarea Veronic\u0103i Mihoc, ne \u00eendrept\u0103m aten\u021bia c\u0103tre valorile tradi\u021bionale, ascunse \u00een cuvinte care au marcat vie\u021bile locuitorilor.<\/p>\n<p>V\u0103 invit\u0103m s\u0103 ne fi\u021bi al\u0103turi \u00een aceast\u0103 c\u0103l\u0103torie fascinant\u0103, s\u0103 redescoperim \u00eempreun\u0103 frumuse\u021bea graiului b\u0103n\u0103\u021bean \u0219i s\u0103 p\u0103str\u0103m vie aceast\u0103 comoar\u0103 cultural\u0103.<\/p>\n<p><\/p>\n<div class=\"video-container\">\n    <iframe class=\"video\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/hO5o8Xi7OfE\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div>\n<p><i>Video &#8220;Cum e graiul b\u0103n\u0103\u021bean de la Sinte\u0219ti, jud. Timi\u0219 | Partea I #CumNe-aFostVorba @TVRTM\u201d a fost \u00eenc\u0103rcat pe 16\/05\/2025 pe canalul YouTube <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UC4s2jV969piEO6spzzxWnIQ\" target=\"_blank\"> TVR Timi\u015foara <\/a><\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Descoperirea Graiului B\u0103n\u0103\u021bean la Sinte\u0219ti, Jud. Timi\u0219 \u00cen inima Banatului, un sat plin de istorie \u0219i tradi\u021bie ne a\u0219teapt\u0103 s\u0103 \u00eei descoperim pove\u0219tile. Vorbim despre Sinte\u0219ti, o localitate situat\u0103 \u00een comuna Margina din jude\u021bul Timi\u0219, care, de-a lungul timpului,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":88,"featured_media":134580,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8158],"tags":[105267,13125,71447,105268,2271,20265,13977],"class_list":["post-134579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-stiri","tag-banatean","tag-cultura","tag-grai","tag-regionalism","tag-romania","tag-timisoara","tag-traditii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/users\/88"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=134579"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134579\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/media\/134580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=134579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=134579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hadnews.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=134579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}