Το νέο κληρονομικό νομοσχέδιο φέρνει σημαντικές αλλαγές: ο κληρονόμος μπορεί να λαμβάνει περιουσία χωρίς να επιβαρύνεται αυτομάτως με τα χρέη του διαθέτη, αλλά με όρους και παγίδες. Η συζήτηση αναλύει αποποιήσεις, κληρονομικές συμβάσεις, νόμιμη μοίρα, και φορολογικές συνέπειες για τα ζευγάρια.
Οι βασικές τομές ξεκινούν από την αποποίηση: σύμφωνα με τους εισηγητές, πλέον “λαμβάνεις χωρίς τα χρέη”, δηλαδή ο κληρονόμος δεν θα βαρύνεται αυτομάτως με τις οφειλές της κληρονομιάς. Ταυτόχρονα όμως επισημαίνεται ο κίνδυνος: όπως τονίζει ο νομικός σύμβουλος κύριος Ζούσχας, “Επίσημα είναι πρώτη φορά.” Η νέα ρύθμιση διαφέρει από την παραδοσιακή αποποίηση, όπου ο κληρονόμος δεν έπαιρνε τίποτα.
Η ουσία είναι ότι ο κληρονόμος μπορεί να αποδεχθεί την κληρονομιά υπό όρους ή να την διοικεί χωρίς να αναλαμβάνει αυτομάτως ευθύνες. Όμως, “εάν επιληφθείς της κληρονομιάς και αρχίζεις και την εκμεταλλεύεσαι, τότε… ‘έχεις οικονομική πλέον ενασχόληση, διεκδικώ τις οφειλές σου,'” αναφέρει ο κύριος Ζούσχας. Με απλά λόγια, η ενεργή διαχείριση μπορεί να μεταβάλει τη νομική θέση του κληρονόμου.
Εισάγεται επίσης ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων: ο διαθέτης μπορεί να συμφωνεί εκ των προτέρων μεταβιβάσεις και κατανομές με συμβόλαιο. Πρόκειται για ευρωπαϊκού τύπου λύση, αλλά συνοδεύεται από σημαντικό ρίσκο — η ανάκληση δεν είναι εύκολη και απαιτεί δικαστικές αγωγές με υψηλό κόστος και χρόνο.
Αναθεωρείται το πλαίσιο της νόμιμης μοίρας: όπως σημειώθηκε, η έννοια της νόμιμης μοίρας ισχύει μόνο όταν υπάρχει διαθήκη. Επίσης, πλέον προβλέπεται και χρηματική αποζημίωση αντί για μερίδιο ακινήτου, εξασφαλίζοντας αποζημίωση σε περιπτώσεις όπου η φυσική μοίρα ακινήτου θα δημιουργούσε αδιέξοδα.
Μία σημαντική αλλαγή αφορά τη μερίδα της συζύγου: αυξάνεται όταν υπάρχει μόνο ένα τέκνο, ενώ σε περιπτώσεις με περισσότερα τέκνα παραμένει το παλαιό σχήμα (ένα τέταρτο για τη σύζυγο). Η λεπτομερής κατανομή στόχο έχει να εξισορροπήσει οικογενειακά δικαιώματα και αποδοτικότητα της περιουσιακής εκμετάλλευσης.
Στο πεδίο των διαθηκών, οι ιδιόγραφες και οι διαδοχικές διαθήκες θα δημοσιεύονται πλέον υποχρεωτικά από συμβολαιογράφο — μια κίνηση που αυξάνει τη διαφάνεια και μειώνει τις αμφισβητήσεις αλλά αλλάζει πρακτικές που ίσχυαν ως σήμερα. Η δυνατότητα δημοσίευσης από τρίτο πρόσωπο (κληρονόμο) παραμένει, αλλά με νέο νομικό πλαίσιο.
Τέλος, εισάγεται ηλεκτρονική πλατφόρμα για τον φορολογικό/οικονομικό διαχωρισμό των συζύγων: με επίσημη δήλωση ο ένας σύντροφος μπορεί να αποσυνδεθεί από τις υποχρεώσεις του άλλου, προστατεύοντας τον από υψηλά χρέη. Όμως, όπως εξηγείται, αυτό έχει συνέπειες: “Δεν αξιοποιεί ούτε τις ηλεκτρονικές αποδείξεις για φορολόγητο. Απολύτως τίποτα,” και χάνεις τη δυνατότητα χρήσης του οικογενειακού εισοδήματος για τεκμήρια και φορολογικά οφέλη.
Οι συνέπειες για επιχειρήσεις και αδιαιρέτες ιδιοκτησίες είναι επίσης πρακτικές: η δυνατότητα χρηματικής αποζημίωσης επιτρέπει να αποφευχθεί η διάσπαση εταιρικών μεριδίων ή η αναγκαστική εκποίηση ακίνητων, αλλά συνήθως θα χρειαστεί δικαστική επίλυση σε περιπτώσεις διαφωνίας.
Συμπερασματικά, οι αλλαγές δίνουν εργαλεία προστασίας σε κληρονόμους και διαθέτες, αλλά εισάγουν νέα νομικά και φορολογικά διλήμματα. Ο κύριος Ζούσχας συνοψίζει: “Επίσημα πλέον. Επίσημα. Επίσημα.” Η συμβουλή των νομικών και των συμβολαιογράφων καθίσταται αναγκαία πριν από κάθε σημαντική νομική ενέργεια.
Highlights:
– Κληρονόμος μπορεί να λαμβάνει περιουσία “χωρίς τα χρέη” υπό νέο νομικό πλαίσιο.
– Κληρονομικές συμβάσεις επιτρέπονται, αλλά η ανάκληση απαιτεί δίκη και οικονομικό κόστος.
– Νόμιμη μοίρα ισχύει μόνο με διαθήκη και μπορεί να καλυφθεί χρηματικά, όχι μόνο ακίνητο.
– Δημοσίευση ιδιόγραφων διαθηκών από συμβολαιογράφο αυξάνει διαφάνεια και ασφάλεια.
– Η ηλεκτρονική πλατφόρμα φορολογικού διαχωρισμού προστατεύει από χρέη αλλά μειώνει φορολογικά δικαιώματα.
Ο θεατής θα ακούσει ανάλυση των νέων ρυθμίσεων, παραδείγματα εφαρμογής και σχόλια από τον κύριο Ζούσχα. Το βίντεο περιλαμβάνει εξηγήσεις με κάρτες και πρακτικές επισημάνσεις.
Video: Αλλάζουν όλα – Παύει να είναι υπεύθυνος για τα χρέη του θανόντος ο κληρονόμος
Το άρθρο συντάχθηκε με τη βοήθεια του GretAi. Το Video “Αλλάζουν όλα – Παύει να είναι υπεύθυνος για τα χρέη του θανόντος ο κληρονόμος” αναρτήθηκε 16/01/2026 στο Youtube κανάλι ΕΡΤ Α.Ε.