Το χιόνι σκεπάζει δρόμους και στέγες, οι αυλές μένουν κλειστές και τα χωριά στα σύνορα μοιάζουν με μνήματα μιας άλλης εποχής — αλλά μέσα στη σιωπή υπάρχουν άνθρωποι που δεν έφυγαν. Η εκπομπή 365 Στιγμές με τη Σοφία Παπαϊωάννου βγαίνει αυτήν την Πέμπτη στον αέρα για να καταγράψει την ερήμωση των παραμεθόριων οικισμών και τις στιγμές που αποκαλύπτουν τι σήμαινε, και τι σημαίνει, το να μένεις εκεί.
Φτάνοντας στα χωριά του Πωγωνίου και στα Μαστοροχώρια της Κόνιτσας, η ομάδα του 365 Στιγμές ακολουθεί μονοπάτια, αναζητεί σπίτια με αναμμένο φως και συνομιλεί με όσους έμειναν. Η εικόνα επαναλαμβάνεται: πλατείες άδειες τον χειμώνα, κλειστά μαγαζιά, μοναχικά ξωκλήσια και ηλικιωμένοι που κρατούν ό,τι απέμεινε από μία κοινότητα. Στο Σταυροσκάδι συναντούμε δύο γυναίκες που ζουν μόνες και διατηρούν τα χνάρια της καθημερινότητας, στις Δρυμάδες έναν άντρα που μένει μόνος του, ενώ το ρεπορτάζ φτάνει μέχρι το Πληκάτι — το πιο απομονωμένο χωριό της Ελλάδας, ψηλά στις πλαγιές του Γράμμου.
Πέρα από τις φωτογραφίες εγκατάλειψης, η εκπομπή εστιάζει στα ανθρώπινα αίτια και στις μικρές αντιστάσεις. Γιατί κάποιοι πληρώνουν φύλακα για να προσέχει το χωριό τους το χειμώνα; Πώς επιβιώνουν όσοι έμειναν χωρίς υπηρεσίες και πρόσβαση; Μέσα από συζητήσεις με κατοίκους, η κάμερα καταγράφει ιστορίες απώλειας αλλά και αποφασιστικότητας: ηλικιωμένοι που θυμούνται τις γιορτές της κοινότητας, νέους που επέστρεψαν και προσπάθησαν να ξαναστήσουν ζωή, και πρωτοβουλίες που πασχίζουν να αναζωπυρώσουν την παραγωγή και την κοινωνική δραστηριότητα.
Το ρεπορτάζ δεν αρκείται σε αισθητικές εικόνες· αναζητά τα σημεία-κλειδιά που ορίζουν το μέλλον αυτών των χωριών: την έλλειψη σχολείων και γιατρών, την οικονομική μετανάστευση, τις δυσκολίες πρόσβασης σε υποδομές, αλλά και τις δυνατότητες μέσα από τοπικά δίκτυα, ήπιο τουρισμό και νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες. Οι μαρτυρίες αποτυπώνουν την καθημερινότητα —ένα τσαπ, ένα μπουκάλι γάλα, ένα τηλέφωνο που σπάνια χτυπά— και δείχνουν την ανθρώπινη πλευρά της δημογραφικής κρίσης.
Το επεισόδιο αναδεικνύει τις μικρές στιγμές που μεταφέρουν το νόημα: τον ήχο από την καμπάνα που σπάει τη σιωπή, την εικόνα ενός σπιτιού που ανοίγει για πρώτη φορά μετά από χρόνια, τη νύχτα όπου ένας φύλακας περπατά ανάμεσα στα κεραμίδια. Είναι μια αφήγηση για την απώλεια, αλλά και για την προσήλωση σε τόπους που κουβαλούν ιστορίες και μνήμη.
Highlights
– Επισκέψεις σε χωριά του Πωγωνίου, Μαστοροχώρια Κόνιτσας και στο απομονωμένο Πληκάτι.
– Προσωπικές μαρτυρίες: δύο γυναίκες στο Σταυροσκάδι, ένας άντρας στις Δρυμάδες.
– Η πρακτική να πληρώνουν κάτοικοι φύλακα για να προσέχει το χωριό τους το χειμώνα.
– Νέοι που επέστρεψαν και προσπάθησαν να ζήσουν και να αναζωογονήσουν έρημα χωριά.
– Στοιχεία για τις αιτίες της ερήμωσης και τις τοπικές πρωτοβουλίες αντίστασης.
Ο θεατής θα δει κοντινά πλάνα από τις πλατείες, τα σπίτια και το τοπίο των συνόρων και θα ακούσει προσωπικές αφηγήσεις που αποτυπώνουν την καθημερινότητα και τις επιλογές αυτών που έμειναν. Η αφήγηση συνδυάζει ρεπορτάζ επί τόπου με συγκινητικές, ανθρώπινες στιγμές που φωτίζουν την ερήμωση και την προσπάθεια για ελπίδα.
Video: Η ερήμωση των παραμεθόριων χωριών | 365 Στιγμές
Το άρθρο συντάχθηκε με τη βοήθεια του GretAi. Το Video “Η ερήμωση των παραμεθόριων χωριών | 365 Στιγμές” αναρτήθηκε 20/02/2026 στο Youtube κανάλι ΕΡΤ Α.Ε.