Μια σειρά δυστυχημάτων με τρένα στην Ισπανία δημιούργησε κενό πληροφόρησης που γέμισε γρήγορα με παραπλανητικές θεωρίες περί σαμποτάζ. Το βίντεο εξετάζει πώς ψευδείς ισχυρισμοί, από κατηγορίες κατά της Ρωσίας και του Ισραήλ μέχρι πλαστοί ισχυρισμοί περί ευθυνών υπουργών, διαδόθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα χωρίς αποδείξεις.
Τι συνέβη: την Κυριακή το βράδυ ένα ατύχημα κοντά στην περιοχή Adamuth προκάλεσε την εκτροχίαση τριών βαγονιών ενός τρένου και τη σύγκρουσή τους με άλλο τρένο της RENFE, με σοβαρές συνέπειες. Λίγες μέρες μετά, επιβατικό τρένο κοντά στη Βαρκελώνη εκτροχιάστηκε και ο οδηγός έχασε τη ζωή του, ενώ άλλο όχημα συγκρούστηκε με γερανό στην περιοχή Moria.
Αναζήτηση υπαιτιότητας και ιντερνετικό κύμα: σχεδόν αμέσως εμφανίστηκαν θεωρίες ότι τα δυστυχήματα οφείλονται σε σαμποτάζ. Χρήστες κατηγόρησαν κράτη όπως η Ρωσία και το Ισραήλ. Ελεγκτές γεγονότων όπως η Maldita εντόπισαν ένα ιικό tweet που συνέκρινε τη ζημιά σε ράγες με περιστατικό στην Πολωνία — ένα επεισόδιο που είχε συνδεθεί με ρωσική παρέμβαση — και το μετέδεξε ευρέως.
Ο ρόλος των αυτοματοποιημένων εργαλείων και οι λανθασμένες παραπομπές: το chatbot Grok του Έλον Μασκ προώθησε μέρος της συζήτησης — ενώ εν μέρει ανέφερε ότι «sabotage had been ruled out», ταυτόχρονα αναμετέδωσε και ανακριβείς ισχυρισμούς ότι ο Ισπανός υπουργός μεταφορών Όσκαρ Πουέντε υπέβαλε υπόνοιες για δόλο. Τέτοιες ασάφειες ενισχύουν την παραπληροφόρηση.
Τι δείχνει η έρευνα: οι αρχικές διερευνήσεις, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, έχουν αποκλείσει μέχρι στιγμής το σαμποτάζ και το ανθρώπινο λάθος ως κύριες αιτίες, ενώ οι έρευνες εστιάζουν τώρα σε ράγα που φέρεται να είχε ρωγμή κοντά σε διακόπτη γραμμής. Τα συμπεράσματα παραμένουν υπό διερεύνηση.
Ψευδείς οικονομικές αφηγήσεις: κυκλοφόρησαν επίσης ψευδείς αφηγήσεις ότι κονδύλια σιδηροδρόμων της Ισπανίας εκτράπηκαν στο εξωτερικό, ειδικά προς Μαρόκο και Ουζμπεκιστάν. Στην πραγματικότητα πρόκειται για αποπληρωτέα δάνεια συνδεδεμένα με εξαγωγές ισπανικών εταιρειών και όχι για άμεσες περικοπές ταμείων του υπουργείου Μεταφορών.
Γιατί έχει σημασία: σε περιόδους κρίσης, η έλλειψη επίσημων πληροφοριών αφήνει χώρο σε θεωρίες που αποπροσανατολίζουν, δυσχεραίνοντας τις έρευνες και την ενημέρωση των πολιτών. Η προτεραιότητα πρέπει να είναι η έγκυρη δημόσια πληροφόρηση και η υπομονή μέχρι τα επίσημα αποτελέσματα.
Highlights
– Τα ατυχήματα προκάλεσαν γρήγορη εξάπλωση θεωριών περί σαμποταζ χωρίς αποδεικτικά στοιχεία.
– Η Maldita εντόπισε ιχνη ενός ιικού tweet που συνέδεε το συμβάν με παλαιότερη ζημιά στην Πολωνία.
– Το chatbot Grok του Έλον Μασκ μετέδωσε αντικρουόμενους ισχυρισμούς, δημιουργώντας σύγχυση.
– Οι αρχικές έρευνες αποκλείουν σαμποτάζ και ανθρώπινο λάθος, εστιάζουν σε ρωγμή ράγας κοντά σε διακόπτη.
– Ισχυρισμοί για εκτροπή κονδυλίων σε Μαρόκο και Ουζμπεκιστάν είναι παραπλανητικοί· πρόκειται για δάνεια εξαγωγών.
Στο βίντεο θα ακούσετε αναλυτικές περιγραφές των γεγονότων και θα δείτε πώς οι ψευδείς πληροφορίες διαδόθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα.
Video: Σαμποτάζ: Παραπλανητικοί ισχυρισμοί για τις τραγωδίες των τρένων στην Ισπανία
Το άρθρο συντάχθηκε με τη βοήθεια του GretAi. Το Video “Σαμποτάζ: Παραπλανητικοί ισχυρισμοί για τις τραγωδίες των τρένων στην Ισπανία” αναρτήθηκε 26/01/2026 στο Youtube κανάλι euronews (στα ελληνικά)